Felsefe DersleriFilozofun Yolu“Dinliyorum, o halde varım!”

Tüm Yazılar

83 yazı

Bilgi Felsefesi31 Aralık 2021

Bilgi Felsefesi : Hume ve Nedensellik

"Hume'un nedenselliği beni dogmatik uykumdan uyandırdı” KANT David Hume - Locke ile başlayan İngiliz aydınlanması Hume ile sona erecektir. Bacon ile başlayan empirizm Hume’da en büyük temsilcisini…

Bilgi Felsefesi1 Ekim 2021

Bilgi Felsefesi : Görüngü ve Gerçek

“Değerli insan, ölüm ve yaşam hesapları içine girmez. Gözeteceği tek şey yaptığı şeyin eğri mi doğru mu olduğudur.” PLATON Özdeksel Dış Dünya Varsayımı - Eğer özdeksel bir dış dünya varsa, bunun…

Bilgi Felsefesi5 Ağustos 2021

Bilgi Felsefesi : Kuşku ve Gerçek (1/2)

“İnsanı öteki duyarlı varlıklar üzerine çıkaran ve onlar üzerindeki üstünlüğünü ve egemenliğini sağlayan şey anlık olduğuna göre, bunun, soyluluğu açısından bile araştırmak için çabamıza değer bir…

Bilgi Felsefesi16 Temmuz 2021

Bilgi Felsefesi : Modern Düşünce ve Descartes

“Düşünüyorum, o halde varım.” Ortaçağdan Modern Çağa - Ortaçağın dar anlamıyla tanrı kanıtlamalarından ibaret bir felsefe olduğunu ortaçağ felsefe tarihi serimizde konuşmuştuk. Bu dönemde kilise her…

Bilgi Felsefesi6 Mart 2021

Bilgi Felsefesi : Hristiyan Felsefesinde Bilgi

“Felsefenin sırtına çok şey yüklenmiştir ama o hepsini sırtından atmıştır.” Yeni-Platoncu Felsefede Bilgi - Plotinos’un felsefi sistematiğinin özünü oluşturan bileşenler olarak Platon ve…

Bilgi Felsefesi8 Şubat 2021

Bilgi Felsefesi : Helenistik Dönemde Bilgi

Giriş - Sokrates için doğruyu bilmek demekti ve ancak doğruyu bilenler doğru ve ahlaki eylemleri gerçekleştirebilirdi. Buna entelektüalist ahlak demiştik. “Bilgi”nin bizatihi kendisinin önemli olduğu…

Bilgi Felsefesi26 Ocak 2021

Bilgi Felsefesi : Aristoteles'te Bilgi ve Mantık

Giriş - Sokrates’e göre erdeme, dolayısıyla mutluluğa bilgi yolu ile varılabilirdi. Bu anlayış, Sokratesçi çığırlarda bilginin ne olduğunu araştırmaya yol açmıştı. Platon idea öğretisine bu anlayış…

Bilgi Felsefesi17 Ocak 2021

Bilgi Felsefesi : Sokrates ve Platon'da Bilgi

SOKRATES - Aslında tarihsel bir kişilik olarak Sokrates’in öğretisini öğrencisi Platon’unkinden ayırmak, ikisi arasında kesin ve tartışma götürmez bir sınır çizmek zor görünmektedir, çünkü biz…

Bilgi Felsefesi27 Ekim 2020

Bilgi Felsefesi : Sokrates Öncesi Dönemde Bilgi

Doğa Filozoflarında Bilgi - Doğa filozoflarının bilgi problemlerine yönelik bir ilgi içinde olmadıkları, böyle problemlerin varlığının bile bilincinde olmadıkları söylenebilir. Çünkü bilginin bir…

Bilgi Felsefesi18 Eylül 2020

Bilgi Felsefesi: Akımlar – Sezgicilik

“Yaşıyorum, o halde varım.” Yaşam Filozofları Bilginin Kaynakları Sezgicilik - Akıl ve deneyim ekseni üzerinde gelişen söz konusu bilgi tarzlarının yegâne alternatifi, bilginin kaynağında sezginin…

Bilgi Felsefesi24 Mayıs 2020

Bilgi Felsefesi: Akımlar - Kuşkuculuk

“Pireneler’in bu tarafında doğru olan, öbür tarafında yanlıştır.” Pascal Bilgi Felsefesi - Akımlar - Bilgi felsefesinin temel akımları dogmatizm, kuşkuculuk, empirizm, rasyonalizm, sezgicilik,…

Bilgi Felsefesi14 Mayıs 2020

Bilgi Felsefesi: Giriş, Bilgi, Anlam, Doğruluk

Epistemoloji ya da Bilgi Felsefesi Nedir? - Epistemoloji, terimi “bilgi” anlamına gelen Yunanca “episteme” ve “söz, akıl, bilim, açıklama, teori” anlamlarına gelen “logos” sözcüklerinden…

Rönesans14 Mart 2020

Rönesans 2/3: Din, Hukuk ve Devlet Felsefesi

REFORMLAR Rönesans'ın Din Düşüncesine Etkisi - İnsanın kendi iç dünyasında yeniyi arayan Rönesans felsefesi, yeni bir insan anlayışı yanında yeni bir din, hukuk ve devlet anlayışı da geliştirmişti…

Rönesans1 Mart 2020

Rönesans 1/3: Sanat ve Felsefe Gelişmeleri

RÖNESANS Rönesans Nedir? - Avrupa kültür çevresinin bir ürünü olan ve aslen Fransızca “yeniden doğuş” anlamına gelen Rönesans, Avrupa kültürünün gelişmesinde, gerçekten de baştan aşağı bir yeniden…

Ortaçağ Felsefesi14 Ocak 2020

Ortaçağ Felsefesi: Genel Özellikleri

ORTAÇAĞ Tarihsel Bir Dönem Olarak Ortaçağ - Felsefi dönemlerdeki farklılıklar dönemler arasında topyekûn değişiklikler söz konusu olduğu değişir. Tarz, tavır ve öncüller değişmiştir bu durumda. -…

Yeni-Platonculuk16 Aralık 2019

Plotinos: Sanat ve Ahlak Felsefesi

PLOTİNOS FELSEFESİ SANAT FELSEFESİ Güzel Nedir? - Plotinos’un verdiği örnekten güzelin tanımını yapalım ve bunun için önümüzde iki kay parçası var sayalım. Birisi yontulmuş ve güzel bir heykel bir…

Yeni-Platonculuk1 Aralık 2019

Plotinos - Metafizik: Bir, Akıl ve Ruh

PLOTİNOS FELSEFESİ - ÜÇ HİPOSTAZ RUH Ruh Nedir? - SORU: Hiyerarşiyi en alttan başlayarak konuştuğumuza göre madde ve doğadan sonra sıra Ruh’a geldi gibi görünüyor. Ruh nedir? - CEVAP: Ruh tinsel bir…

Yeni-Platonculuk21 Kasım 2019

Plotinos - Metafizik (Madde ve Doğa)

MADDE - Doğa filozofları maddenin varlığına ilişkin bir şüphe taşımamış olsa da nihilist Gorgias ve idealist Platon’la beraber maddenin varlığı da tartışılmaya başlandı. Aristoteles ve Stoacılar da…

Helenistik Dönem25 Ekim 2019

Yeni-Platonculuk ve Plotinos Giriş-2/2

/helenistik-donem/yeni-platonculuk-1/ İçimdeki Tanrısal olanın evrendeki tanrısal olana geri dönmesinden önce seni görmeyi bekliyordum... Plotinos (Ölmeden önce karısına) YENİ-PLATONCULUK (DEVAM)…

Helenistik Dönem16 Ekim 2019

Yeni-Platonculuk ve Plotinos Giriş-1/2

Doğanın bizi içine hapsettiği imgeyi taşımak yetmiyormuş gibi arkamızda bir de bu imgenin bir imgesini bırakmamızın ne yararı var? Plotinos YENİ-PLATONCULUK - İlkçağ felsefesinin etkisi en uzun süren…

Helenistik Dönem22 Eylül 2019

Septikler -3/3 (Son Dönem)

SON (GEÇ) DÖNEM - Bu dönemin biraz karmaşık bir tarihi vardır. Karneades’ten sonra akademi, bir süre boyunca Karneades görüşlerini geliştirip sistemleştirmeye devam eder. - Öncelikle Cicero’nun da…

Helenistik Dönem13 Eylül 2019

Septikler-2/3 (Akademi Dönemi)

/helenistik-donem/septikler-1-piron/ ORTA (AKADEMİ) DÖNEM - SORU: Bu döneme akademi dönemi denmesinin nedeni nedir? - CEVAP: Bu dönemin septikleri Platon’un akademisinin bünyesinde İÖ 3.yy itibariyle…

Helenistik Dönem5 Eylül 2019

Septikler-1/3 (İlk Dönem - Piron)

SEPTİKLER - Septiklik, şüphecilik bugün sinema başta olmak üzere popüler kültürün sıkça işlediği, en azından tema edindiği bir düşünce akımıdır. Matrix, Inception gibi filmlerde ve yapay zekanın…

Helenistik Dönem20 Mayıs 2019

Epikurosçuluk

EPİKUROSÇULUK Epikuros, felsefeyi kanonik (bilgi felsefesi/mantık) fizik (doğa felsefesi) ve etik (ahlak felsefesi) olarak üç kısma ayırmıştır. BİLGİ FELSEFESİ - Bilgi felsefesini Ölçüt Üzerine…

Helenistik Dönem11 Mayıs 2019

Helenistik Dönem ve Epikuros

HELENİSTiK DÖNEM TARİHİ - İÖ 330-İS 30 yılları arasındaki dönemi kapsar. Büyük İskender’in ölümü ile Aktium Savaşına kadar olan dönemdir bu tarih aralığı. Bundan sonra İS 5.yy’a kadar sürecek döneme…

Aristoteles30 Nisan 2019

Ar.Gör. Aslı AVCAN'la Aristoteles

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Araştırma Görevli Aslı AVCAN'la Aristoteles hakkında kısa bir söyleşi yaptık. Programımızda sorulan sorular şöyle: 1. Aristoteles kendinden önceki filozofların…

Aristoteles11 Ocak 2019

Aristoteles: Sanat Felsefesi (Estetik)

- Aristoteles’in sanat felsefesini çalışmalarını Poetika adlı eserinde ortaya koymuş olup kitabın elimize ulaşmış şeklinde kimi eksikler bulunmaktadır. - Sanat felsefesinde Platon’dan önemli ölçüde…

Aristoteles4 Ocak 2019

Aristoteles: Siyaset (Devlet) Felsefesi

Aristoteles’in konu hakkındaki eserleri: Nikomakhos’a Etik, Politika, Atinalıların Devleti SİYASETİN AMACI - Politika ile etik insan için mümkün olan iyiyi gerçekleştirmek amacını taşırlar.…

Aristoteles28 Aralık 2018

Aristoteles: Ahlak Felsefesi (Etik)

AHLAK FELSEFESİ NEDİR? - Aristoteles'in ahlak felsefesine başlamadan önce ahlak felsefesi (etik) hakkında kısa bir girizgah yapalım. - Etik, felsefenin ahlaki değerlerle ilgili olan alt dalına…

Aristoteles15 Aralık 2018

Aristoteles: Ruh Kuramı (Psikolojisi)

- Aristoteles ruh hakkında düşüncelerini Ruh Hakkında (Peri Psykhe, De Anima) adını taşıyan üç kitaptan oluşan bir eserde ifade edecektir. RUH NEDİR? - Kendisinden önceki filozoflar ruhun ayır edici…

Aristoteles10 Aralık 2018

Aristoteles: Metafizik (Teoloji)

Aristoteles'in Konu İle İlgili Eserleri ve İçerikleri - Aristoteles, tanrı hakkındaki öğretisini herhangi özel bir eserden ortaya koymamıştır. Fizik VIII ve Metafizik XII 7 ve 9 bölümlerinde konuya…

Aristoteles4 Aralık 2018

Aristoteles: Doğa Felsefesi (Fizik)

- Bildiğimiz gibi Aristoteles’e göre doğa flesefesi, doğa bilimi veya fizik bilimi “oluş ve değişme içinde olan varlıkları (tözleri)” inceleyen bilimdir. DOĞA - Fiziğin temel konusu doğadır. - Doğada…

Aristoteles16 Kasım 2018

Aristoteles: Metafizik (Ontoloji)

- Aristoteles bilimleri teorik, pratik ve prodüktif olarak üç ana gruba ayırdığını, birinci gruba giren bilimleri genel olarak matematik, fizik ve metafizik veya teoloji olarak ayırmıştı. - Matematik…

Aristoteles25 Ekim 2018

Aristoteles: Bilgi Felsefesi ve Mantıkı - 2

/aristoteles/aristoteles-bilgi-felsefesi-ve-mantigi-1/ TERİMLER/KAVRAMLAR KATEGORİLER - Aristoteles’e göre kategoriler, önermelerin kendilerinden meydana geldikleri en basit unsurlardır. Örn: Ahmet…

Aristoteles19 Ekim 2018

Aristoteles: Bilgi Felsefesi ve Mantıkı - 1

- Aristoteles’in bilgi ve bilim felsefesi, onun kurduğu mantık ile iç içe geçmiştir. Dolayısıyla onun mantığını işlemek durumundayız. Hatta önce mantığını anlatmamız gerekecek. MANTIK - Aristoteles,…

Aristoteles12 Ekim 2018

Aristotelesçilik

- Nasıl Platon’la başlayan akıma ve kurduğu öğretinin ve okulun geleneğine Platonculuk diyorsak, Aristoteles için de benzer durum söz konusudur ve onun felsefesinin genel hatlarını Aristotelesçilik…

Aristoteles5 Ekim 2018

Aristoteles; Hayatı ve Eserleri

Sistem Kurucu Büyük Düşünür - Eğer felsefenin gerçek anlamda kurucusunun Platon olduğu sözü doğruysa, Aristoteles de gerçek anlamda bilimin kurucusu olarak kabul edilebilir. - Yunan dünyasında ilk…

Platon19 Mayıs 2018

Platon: Siyaset Felsefesi

PLATON FELSEFESİ SİYASET FELSEFESİ "Her ne kadar kanunların kral işi oldukları apaçıksa da en iyisi kuvveti kanunlara değil bilgili bir krala vermektir." Platon GİRİŞ - Platon’un aslında bir siyaset…

Platon11 Mayıs 2018

Platon: Doğa Öğretisi

PLATON FELSEFESİ DOĞA ÖĞRETİSİ - Platon’un Timaios diyaloğu onun kozmolojisini ve doğa bilimine ilişkin öğretisini içeren bir yapıttır. Bu eserle ilgili önemli bir nokta 6.yy’da Chalcidius tarafından…

Platon11 Mayıs 2018

Platon: Ruh ve Tanrı Öğretisi

RUH KURAMI - Platon’un ruh kuramı denildiğinde, onun ruhun doğasının ne olduğu, ruhun kısımları veya işlevi, ruhla beden arası ilişkiler, ruhun kaderi gibi bir dizi ve birbirine bağlı sorulara…

Platon21 Nisan 2018

Platon: Bilgi Felsefesi

- Bilginin veya bilimin olabilmesi için onun konusu olabilecek bir gerçeğin, değişmez, kalıcı bir gerçeğin yani varlığın olması gerektiği aşikardı. - Platon’un bilgi konusunda bilgi veren diyalogları…

Platon21 Mart 2018

Platon: Varlık Felsefesi

GİRİŞ - Platoncu varlık felsefesi kısaca doğa filozoflarının varlık ve nedensellik anlayışlarını tümüyle reddetmek, onların varlık veya töz olarak kabul ettikleri madde yerine madde dışı, tinsel…

Platon13 Mart 2018

Platon ve Platonculuk

HAYATI - İÖ 427-347 yılları arasında yaşamıştır. - Atina’nın seçkin ailelerinden birine mensuptur. Anne ve baba tarafından da krallar ve tiranlar soyundan gelir. - Aldığı eğitimler hakkında bilgi…

Platon6 Mart 2018

Küçük Sokratesçi Okullar

Platon ve Aristoteles’ten azade Sokrates’in yakın çevresinden olup kendilerini Sokrates’in dostları olarak adlandıran başka bazı düşünürler vardır ki, bunlar felsefe tarihçileri tarafından Küçük…

Platon23 Şubat 2018

Sokrates

- İnandığı gibi yaşayan ve inançları uğruna ölen ilk büyük filozoftur Sokrates. - Sokrates ilk ahlak filozofudur ve hayatını ahlaki görüşler öne sürenlerin onlara uyması gerektiğini bilerek…

Sofistler7 Şubat 2018

Geç Dönem Sofistleri

Geç dönem sofistlerini konuştuğumuz programa ilişkin not hazırlayamadık maalesef. İçerikle iktifa etmeniz gerekecek. Programda Antiphon, Thrasymakhos, Kallikles, Lykophron ve Kritias isimli…

Sofistler31 Ocak 2018

Protagoras ve Gorgias

PROTAGORAS HAYATI - Sokrates’le çağdaştır ve onunla benzer bir kaderi yaşar. Yazdıklarından hiçbir şey geriye kalmamıştır. Demokritos gibi Abdera doğumludur ve sonradan Atina’ya yerleşmiştir. -…

Sofistler25 Ocak 2018

Sofistler

YUNAN AYDINLANMASI - İÖ 5.yy. Yunan ve dünya uygarlığının en önemli dönemlerinden biri ve Yunan uygarlığının altın çağıdır. Bu dönemde çoğunluğu Atina’da olmak üzere ekonomi, siyaset, bilim,…

Sokrates Öncesi Dönem10 Ocak 2018

Demokritos

DEMOKRİTOS HAYATI - Leukippos ve Demokritos ile birlikte Sokrates öncesi Doğa Filozofları’nın son iki büyük temsilcisi ve doğa felsefesinin zirvesi ile karşılaşmaktayız. - Demokritos’un Leukippos’un…

Sokrates Öncesi Dönem4 Ocak 2018

Anaksagoras

ANAKSAGORAS HAYATI - Anaksagoras'ın İÖ 500-428 yılları arasında yaşadığı tahmin edilmektedir. - Bugünkü adı Urla olan Klazomenai’den olan Anaksagoras soylu bir aileden gelmekte olup bütün servetini…

Sokrates Öncesi Dönem27 Aralık 2017

Empedokles

HAYATI - “Bir tek bilge kişi bulamıyorum” diyen birine “Pek tabii, bilgeyi arayan önce kendisi bilge olmalıdır” diyen Empedokles İÖ 490-430 civarında bugün Sicilya olarak bilinen yerde yaşamıştır. -…

Genel20 Aralık 2017

Felsefe Sohbetleri 1 - Hayatın Anlamı

Prof.Dr. Lokman ÇİLİNGİR ve Doç.Dr. Hasan AYDIN'la beraber Ondokuz Mayıs Üniversitesi Felsefe Bölümü öğrencileri olarak yaptığımız kahvaltı sırasında yaptığımız felsefi sohbetler bu programımızın…

Sokrates Öncesi Dönem13 Aralık 2017

Elea'lı Zenon ve Paradoksları

ELEA'LI ZENON HAYATI - Felsefe tarihinde iki Zenon vardır. Birisi Parmenides’in öğrencisi Elea’lı Zenon, diğeri Stoa okulunun kurucusu ve İÖ 3.yy.da yaşamış Kıbrıslı Zenon. Bizim inceleyeceğimiz…

Sokrates Öncesi Dönem5 Aralık 2017

Parmenides

HAYATI - Parmenides’le beraber hemen her şeyi ile Herakleitos’a zıt giden bir filozofu inceliyor olacağız. - İÖ 6.yy.ın son yarısıyla 5.yy.ın ilk yarısında yaşamıştır. Kendisi hakkında çok az bilgi…

Sokrates Öncesi Dönem14 Kasım 2017

Herakleitos

HERAKLEİTOS HAYATI - “Çok şey bilmek aklı eğitmez; eğer eğitseydi Hesiodos, Pythagoras, Ksenophanes ve Hekaitos’u eğitirdi” lafıyla kendinden öncekilerden epey farklı bir filozofla karşı karşıyayız.…

Sokrates Öncesi Dönem8 Kasım 2017

Ksenophanes

- Ksenophanes felsefe tarihinde gerek Miletli doğa filozoflarından gerekse de Pythagoras’tan farklı bir zihniyeti temsil etmektedir. - Doğa filozoflarından farkı evrenin nasıl ortaya çıktığı gibi…

Mitoloji1 Kasım 2017

Pythagoras (Pisagor) ve Pythagorasçılık

YUNAN MİTOLOJİSİ VE DİĞER DİNLER - Homeros ve Hesiodos’un oluşturdukları antropomorfig din anlayışı Yunan dünyasının biricik dini değildi. - Yunan tanrılarına baktığımızda bunların, onların insan…

Sokrates Öncesi Dönem25 Ekim 2017

Anaksimandros ve Anaksimenes

ANAKSİMANDROS - Thales’in çağdaşı ve dostudur. (İÖ 610-547) - Matematikçi, devlet adamı, astronom, doğa bilgini, kartograftır (haritacı). Yunan’da ilk defa harita yapmaya teşebbüs etmiştir. Ardından…

Sokrates Öncesi Dönem18 Ekim 2017

Miletoslu Filozoflar ve Bilge Thales

MİLETLİ FİLOZOFLAR - Miletoslular batı insanının bilimsel düşünmesinin başlangıcını oluşturan bir alan açacaktır. - Onların kimi var sayımlarını adeta çocukça bulurken, tarihsel bir bakış açısına…

Sokrates Öncesi Dönem28 Eylül 2017

Mitoloji ve Felsefe

Bu programımızda Mitoloji ve Felsefe ilişkisine değindik. Kullanılan kaynaklar ve gerekli bilgiler program içerisinde paylaşılmıştır.

Felsefeye Giriş14 Eylül 2017

Ahlak Felsefesi

AHLAK FELSEFESİ - Etik, felsefenin ahlaki değerlerle ilgili olan alt dalına karşılık gelir. Antik Yunanca “ethos” (karakter, adet olan hayat tarzı) sözcüğünden türemiştir. - Ahlak, bir topluluk…

Felsefeye Giriş7 Eylül 2017

Bilgi Felsefesi

Bilgi Felsefesi Bilgi Felsefesi Nedir? - Antik Yunanca “bilgi” anlamına gelen “episteme” ve “akılcı söz” anlamına gelen “logos” sözcüklerinin birleşiminden meydana gelen epistemoloji, felsefenin…

Felsefeye Giriş31 Ağustos 2017

Varlık Felsefesi

METAFİZİK NEDİR? - Metafizik, felsefenin varlığı konu edinen bölümüdür. Günümüzde metafizik ile ontoloji arasında bir ayrım yapılmaz. Metafizik, İlk çağ ve orta çağ boyunca en temel ve ilk felsefe…

Genel17 Ağustos 2017

Nasıl dinleyebilirsiniz?

Oluşturduğumuz içeriğe ulaşmak için web sayfasındaki oynatıcıyı kullanabilirsiniz. Buna rağmen bir çok dinleyici mobil cihazlar üzerinden podcast catcher programları marifetiyle dinleyeceği için…

Felsefeye Giriş16 Ağustos 2017

Felsefe Nedir?

FELSEFENİN TANIMI - Felsefe kadar adı farklı şeylere mal edilen başka bir konu, disiplin ya da uğraş alanı azdır. Bu programın temel amacı da bu karışıklığı engellemek, felsefenin ne olduğu ve ne…

Bilgi Felsefesi : Alman İdealizminde Bilgi - Schelling

Bilal A.

00:00--:--